|
Panorama peruwia�skiego spo�ecze�stwa w
jednej z najlepszych powie�ci M. Vargasa Llosy, wydanej w
1969 roku.
"Rozmowa w 'Katedrze'" jest powie�ci�
polifoniczn�. Co to
znaczy? Przenikanie si� w�tków, prowadzenie kilku z nich w
jednym zdaniu, ci�g�e przenikanie si� zdarze� i dialogów.
Trudno opisa� ten sposób narracji, trzeba po prostu
przeczyta� tak pisane dzie�o (próbka poni�ej). I nie warto
przejmowa� si� pocz�tkowymi trudno�ciami z orientacj� w morzu nazwisk i
w�tków, ani przera�a� si� obj�to�ci� ksi��ki.
Tytu�owa "Katedra" to podejrzana knajpa
w Limie,
w której g�ówny bohater zwierza si� Ambrosio,
spotkanemu przypadkiem dawnemu szoferowi swojego ojca. Dlatego pisze
si� j� z wielkiej litery i w cudzys�owie. Cz�sto jednak spotykam si� z
nazw� pisan� z ma�ej litery. Pewnie kto� my�li, �e akcja toczy si� w
ko�ciele. Strona 22: "W �rodku, pod
blaszanym dachem, na �awkach i przy pustych sto�ach, zgie�kliwy,
�ar�oczny t�um. Dwaj Chi�czycy w samych koszulach obrzucaj� czujnym
wzrokiem te miedziane twarze o ostrych rysach, twarze, które
�uj� i pij�, a ma�y Indianin w podartym fartuchu b��dzi
po�ród nich z paruj�c� zup�, z butelkami, z talerzami ry�u".
G�ównym bohaterem jest Santiago Zavala. Pochodzi z bogatej
rodziny, jednak odrzuca jej maj�tek. Pracuje jako dziennikarz w
podrz�dnym dzienniku. Wspó�pracuje z parti� komunistyczn�,
przez co trafia do wi�zienia. Mimo sprzeciwu rodziny �eni si� z Ann�,
prost� dziewczyn� - pracuj�c� jako piel�gniarka. "W powie�ci,
równolegle do losów Santiago, pojawiaj�
si� inne w�tki, które tworz� panoram� �ycia Peru, ukazuj�
przedstawicieli ró�nych warstw spo�ecznych, od wysoko
postawionych oficjeli do ludzi ubogich" - czytamy w Wielkiej
Internetowej Encyklopedii Multimedialnej Wiem.
Krzysztof Mroziewicz w ksi��ce
"Dziennikarz w globalnej wiosce" (WSiP, Warszawa 2004, str. 136)
porównuje Gabriela Garci� Márqueza i Vargasa
Llos�: "Ale
pierwszemu przyznano ju� Nagrod� Nobla (za Sto lat samotno�ci), a drugi
ci�gle na ni� czeka - zas�u�y� cho�by Rozmow� w Katedrze" (od 7
pa�dziernika 2010 r. te s�owa ju� nie s� aktualne). W tej samej
ksi��ce (str. 126) Mroziewicz pisze, si�gaj�c do wspomnie� MVL:
"… Vargas wyznaje, �e epizody z pracy
dziennikarskiej w sto�ecznym dzienniku opisywa�, przepisywa� i
poprawia� setki razy, a� wreszcie niektóre z nich nadawa�y
si� do ksi��ki i do niej w ko�cu trafi�y".
Pocz�tek powie�ci
"Stoj�c w drzwiach "Kroniki" Santiago patrzy z niech�ci� w alej� Tacna:
samochody, bezbarwne budynki, z których ka�dy jest inny,
szkielety �wietlnych reklam unosz�ce si� we mgle, szare popo�udnie. W
jakim to momencie Peru tak si� skurwi�o? Gazeciarze wykrzykuj�c
naj�wie�sze wiadomo�ci kr�c� si� pojazdami zatrzymanymi na skrzy�owaniu
ulicy Wilsona i Santiago rusza powoli w stron� Colmena. On by� jak to
Peru, Zavalita, w jakim� momencie si� skurwi�. My�li: kiedy? Przed
hotelem Crillón pies chce mu poliza� nogi: won, mo�esz by�
w�ciek�y. Skurwione Peru, my�li, skurwiony Carlitos, wszyscy skurwieni.
My�li: nie ma wyj�cia. Widzi d�ugi ogonek na przystanku autobusowym w
kierunku na Miraflores, przecina plac, a tam Norwin, cze��, bracie,
przy stoliku w barze Zela, siadaj, Zavalita, porusza szklank� z
chilcano, i ka�e sobie czy�ci� buty, zaprasza na jednego. Wygl�da, �e
jeszcze nie jest pijany, i Santiago siada daj�c znak czy�cibutowi, �eby
i jemu wyglansowa� obuwie. S�u��, szefie, w tej chwileczce, szefie,
b�d� jak lustra, szefie.
- Wieki ci� nie widzia�em, szanowny publicysto - mówi
Norwin. - Lepiej si� czujesz na pierwszej stronie ni� w dziale
miejskim?"
Prze�o�y�a: Zofia Wasitowa.
Tytu� oryginalny: Conversacion en la Catedral
Dedykacja: Luisowi Loayza, kumplowi z Petit Thouars, wielbicielowi
Borgesa, i Abelardowi
Oquendo, Delfinowi, z wyrazami serdecznej przyja�ni od wojuj�cego
"sartrowca", który na ca�e �ycie pozosta� ich bratem
Motto:" Aby by� prawdziwym pisarzem, trzeba zg��bi� i ogarn�� ca�e
spo�ecze�stwo, gdy�
powie�� jest histori� �ycia prywatnego narodów" - Balzac
"Ma�e niedole po�ycia ma��e�skiego" w przek�adzie Tadeusza �ele�skiego
(Boya)
Rok wydania: 1969
Drugie polskie wydanie: Porozumienie Wydawców w serii Kanon
XX wieku - Warszawskie
Wydawnictwo Literackie Muza 2001, ISBN 83-7319-07-4, twarda
oprawa, stron 776, cena ok. 60 z�.
Kolejne polskie wydanie: Wydawnictwo Znak, Kraków 2008,
stron
736, twarda oprawa, ISBN 978-83-240-1007-3, format 140 x 205 mm.
Na
zdj�ciu u góry: ok�adki ró�nych wyda� ksi��ki,
pierwsza z lewej - wyd. Znak.
|
